Kartuzy (stacja kolejowa)

Współrzędne: 54°20'3" N 18°12'20" E54.3341667 18.2055556 (Kartuzy (stacja kolejowa))

Kartuzy
Widok w kierunku Somonina/posterunku odgałęźnego Glińcz, jeden z dawnych budynków dworcowych, na którym powoli znika napis z nazwą stacji.
Dane podstawowe
Liczba peronów	2
Liczba krawędzi peronowych	4
Kasy	nieczynne
Historia
Data budowy	1 listopada 1886
Poprzednie nazwy	Karthaus (Westpreußen)
Linie przechodzące przez stację
Linia 214. Somonino - Kartuzy (tylko ruch towarowy)
Linia 229. Pruszcz Gdański - Łeba (tylko ruch towarowy)
strona kolej.one.pl
Galeria zdjęć na Wikimedia Commons

Kartuzy – nieczynna dla ruchu pasażerskiego stacja kolejowa w Kartuzach, w województwie pomorskim. Na stacji odbywa się jedynie ruch pociągów towarowych oraz przejazdy drezyn^[1].

Na stacji znajdują się dwa perony, a przy nich cztery krawędzie peronowe. Dawne budynki dworcowe zostały zaadaptowane na mieszkania oraz sklepy. Przy drugim peronie znajduje się niszczejący budynek nastawni, a dalej pomiędzy peronem a nieczynnymi toaletami zachował się żuraw wodny. Po drugiej stronie torów względem budynków dworcowych stoi niszczejąca lokomotywa Ty2.

[edytuj] Historia

Stacja kolejowa w Kartuzach powstała na mocy ustawy wydanej 25 maja 1883 roku przez Parlament Pruski, która nakazywała budowę linii kolejowej z Pruszcza Gdańskiego do Kartuz (obecnie część linii kolejowej nr 229). Otwarcie stacji nastąpiło 1 listopada 1886 roku, natomiast 11 listopada 1901 roku uruchomiono drugą linię kolejową przez Somonino do Kościerzyny o długości 32,7 km (obecnie jest to część linii nr 201 i nr 214). Kolejna linia kolejowa, która połączyła Kartuzy z Lęborkiem powstała na mocy ustawy Parlamentu Pruskiego z 2 maja 1900 roku i została oddana do użytku 4 października 1905 roku.

W planach było wybudowanie czwartej linii kolejowej z Kartuz przez Przodkowo i Kielno do Wejherowa, ale zamiar został zniweczony przez wybuch I wojny światowej. Sama wojna oszczędziła węzeł kartuski, a 8 lutego 1920 zdjęto z budynku stacyjnego tablicę z niemiecką nazwą "Karthaus", zastępując ją nową z nazwą "Kartuzy". W trakcie dwudziestolecia międzywojennego funkcjonowały połączenia m.in. do Gdańska, Gdyni i Helu.

W 1939 roku ponownie zmieniono nazwę na "Karthaus Westpreußen", a w roku 1945 przywrócono polską nazwę^[2].

29 maja 1994 nastąpiło zawieszenie przewozów osobowych na odcinku Pruszcz Gdański – Kartuzy^[3], a następnie 23 czerwca 2000 zawieszono kursowanie pociągów osobowych na trasie Kartuzy – Lębork^[4]. 28 czerwca 2002 przestała funkcjonować kasa biletowa^[5]. Ostatnie połączenie osobowe z Somonina do Kartuz zawieszono 1 lutego 2003 z powodu nierentowności linii^[2], a 10 kwietnia 2005 został zawieszony przewóz towarowy na odcinku Kartuzy – Kamienica Królewska^[3].

[edytuj] Okoliczna infrastruktura

Wzdłuż torów i ulicy Kolejowej znajduje się kilka kolejowych budynków mieszkalnych oraz wieża ciśnień. Ponadto na okoliczną infrastrukturę składa się niszczejąca nastawiania obok wiaduktu w ciągu ulicy 3 Maja oraz kanał oczystkowy, obrotnica i pięciostanowiskowa hala wachlarzowa.

[edytuj] Plany na przyszłość

Po zawieszeniu w 2003 roku ostatniego połączenia osobowego do Kartuz co jakiś czas pojawiają się informację o rozważanej reaktywacji połączenia.

Pod koniec 2005 roku Szybka Kolej Miejska w Trójmieście poinformowała o podjęciu decyzji o zakupie używanych niemieckich szynobusów, jednak uruchomienie połączenia uzależniała od odbudowy rozjazdu przy posterunku odgałęźnym Glińcz, który połączyłby krzyżujące się linie Gdynia – Kościerzyna i Pruszcz Gdański – Kartuzy. Takie rozwiązanie gwarantowało stworzenie najkrótszej trasy przebiegającej przez Dzierżążno i pomijającej stację Somonino, w której pociągi musiały zmieniać kierunek jazdy. Ogłoszone plany jednak nie doczekały się realizacji m.in. z powodu braku poparcia ze strony Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego, który finansuje przewozy regionalne^[6].

Kolejne plany przywrócenia kolejowego ruchu pasażerskiego do Kartuz zostały uwzględnione w programie rozwoju transportu kolejowego na lata 2007–2013, który zakłada utworzenie bezpośredniego połączenia z Gdańska^[7]. Ponadto ogłoszenie programu zbiegło się z wyborem Gdańska na jedno z miast, które zorganizuje Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej w 2012 roku. W związku z organizacją mistrzostw ogłoszono listę potrzebnych inwestycji, wśród których znalazła się Kolej Metropolitalna oraz budowa w jej ramach połączeń regionalnych, w tym do Kartuz^[8][9].

Przypisy

Kartuzy
Linia 214. Somonino - Kartuzy
odległość: 4,128 km Leszno Kartuskie
Linia 229. Pruszcz Gdański - Łeba
odległość: 4,836 km Dzierżążno		Prokowo odległość: 6,491 km